Giữ gìn và lan tỏa giá trị Di sản Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam

Dấu mốc di sản của vùng Núi Sam

Năm 2026 là năm thứ hai Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam, tỉnh An Giang được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Dấu mốc này khẳng định giá trị văn hóa, tín ngưỡng và đời sống tâm linh đã được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ nơi vùng đất Núi Sam.

Lễ hội diễn ra hằng năm tại Khu du lịch quốc gia Núi Sam, phường Vĩnh Tế. Đây là một trong những lễ hội tâm linh lớn nhất Nam Bộ, thu hút hàng triệu lượt khách hành hương, chiêm bái và tham quan.

Không gian tín ngưỡng của cộng đồng Nam Bộ

Trong đời sống tín ngưỡng dân gian, Bà Chúa Xứ Núi Sam được tôn kính như vị Thánh Mẫu linh thiêng, che chở cho bá tánh được bình an, gia đạo yên ổn, làm ăn thuận lợi. Vì vậy, lễ hội không chỉ là dịp hành hương cầu an mà còn là nơi kết nối niềm tin, đạo hiếu và tinh thần hướng thiện của người dân.

Lễ hội cũng phản ánh sự giao thoa văn hóa của các cộng đồng Kinh, Hoa, Chăm, Khmer trong tiến trình khai mở, sinh sống và gìn giữ vùng đất An Giang. Qua từng nghi lễ, người dân gửi gắm ước vọng về cuộc sống ấm no, an lành và hạnh phúc.

UNESCO ghi danh và trách nhiệm gìn giữ di sản

Tháng 3/2025, tỉnh An Giang phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam tổ chức lễ đón bằng ghi danh "Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam" là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Sự kiện này mở ra trách nhiệm lớn hơn trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Việc tổ chức lễ hội vì vậy cần giữ được sự trang nghiêm của nghi lễ truyền thống, đồng thời xây dựng hình ảnh điểm đến thân thiện, văn minh trong lòng du khách thập phương.

Lịch lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam năm 2026

Theo kế hoạch, Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam năm 2026 diễn ra từ ngày 31/5 đến 12/6/2026, nhằm ngày 15/4 đến 27/4 âm lịch.

Phần lễ được tổ chức trang nghiêm theo nghi thức truyền thống, gồm lễ may áo Bà, lễ khai hội, lễ phục hiện rước tượng Bà, lễ tắm Bà, lễ thỉnh sắc thần, lễ túc yết, xây chầu, lễ chánh tế và lễ hồi sắc. Bên cạnh phần lễ là các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao phục vụ nhu cầu tham quan, chiêm bái và tìm hiểu văn hóa của người dân, du khách.

Bảo đảm an ninh và trật tự giao thông mùa lễ hội

Những ngày đầu Xuân Bính Ngọ 2026 và các dịp cuối tuần, lượng khách về Núi Sam tăng cao, có thời điểm gây ùn ứ trên một số tuyến đường như đại lộ Kiều Lương, Nguyễn Tri Phương. Trước tình hình đó, lực lượng chức năng đã chủ động triển khai phương án bảo đảm an ninh trật tự, điều tiết giao thông và giữ ổn định tại các khu vực trọng điểm.

Công tác phân luồng được bố trí tại các cửa ngõ vào Khu du lịch quốc gia Núi Sam và những điểm tập trung đông người như Miếu Bà Chúa Xứ, Lăng Thoại Ngọc Hầu, chùa Tây An. Các điểm trông giữ xe được sắp xếp theo quy định nhằm hạn chế ùn tắc cục bộ, ngăn chặn tình trạng lợi dụng mùa lễ hội để nâng giá hoặc chèo kéo du khách.

Lực lượng Công an phối hợp với Cảnh sát giao thông, Cảnh sát cơ động, Cảnh sát hình sự, lực lượng quân sự và lực lượng bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở tổ chức tuần tra thường xuyên. Hệ thống camera an ninh tại các tuyến đường, khu vực trọng điểm được khai thác để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi trộm cắp, móc túi, cò mồi, mê tín dị đoan và những hoạt động làm ảnh hưởng hình ảnh khu du lịch.

Xây dựng nếp sống văn minh nơi cửa miếu

Song song với nhiệm vụ bảo đảm an ninh, chính quyền phường Vĩnh Tế chú trọng quản lý dịch vụ, chỉnh trang đô thị và xây dựng nếp sống văn minh du lịch. Các hộ kinh doanh được tuyên truyền, hướng dẫn niêm yết giá công khai, bán đúng giá, không lấn chiếm lòng lề đường và giữ gìn vệ sinh môi trường.

Công tác phòng cháy, chữa cháy cũng được kiểm tra thường xuyên, nhất là tại các cơ sở lưu trú, kinh doanh và khu vực đông người. Phường Vĩnh Tế còn tổ chức tập huấn kỹ năng giao tiếp, ứng xử văn minh cho các hộ kinh doanh, hướng đến tinh thần đón tiếp khách hành hương bằng sự chân thành, lịch sự và tôn trọng không gian linh thiêng của di tích.

Hướng đến du lịch xanh, tâm linh mẫu mực

Về lâu dài, địa phương định hướng phát triển du lịch Núi Sam theo hướng bền vững, gắn với bảo tồn giá trị văn hóa tâm linh và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Mục tiêu "Du lịch xanh - tâm linh mẫu mực" được đặt ra với nhiều giải pháp đồng bộ: giữ gìn sự tôn nghiêm của quần thể di tích, nâng cao chất lượng dịch vụ, nghiên cứu phát triển sản phẩm du lịch văn hóa, du lịch đêm phù hợp và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam không chỉ là niềm tự hào của An Giang, mà còn là di sản chung của cộng đồng. Gìn giữ lễ hội trong sự trang nghiêm, văn minh và an toàn chính là cách lan tỏa giá trị tín ngưỡng thờ Mẫu, tinh thần hướng thiện và bản sắc văn hóa Nam Bộ đến với khách thập phương.